Met koptelefoon op de fiets zitten – klinkt in eerste instantie niet verdacht. Of je fiets nu je sportapparaat is, of je er in het dagelijks leven mee onderweg bent... Muziek, bereikbaarheid of informatievergaring zijn voor ons vanzelfsprekend en alomtegenwoordig.
Veel sporters luisteren graag naar muziek tijdens het trainen, want de opgegeven maat is een goede motivatiebron en maakt het afleggen van kilometers minder saai. Ook in de auto of bij voetgangers horen muziek, luisterboeken, podcasts of telefoongesprekken via via handsfree-installatie of koptelefoon er tegenwoordig gewoon bij.
Maar hoe zit dat op de fiets? Mag je met koptelefoon fietsen?
Wat zegt de wet over koptelefoons op de fiets?
De StVO schrijft voor dat je als bestuurder van een voertuig ervoor verantwoordelijk bent dat “gehoor en zicht niet [...] worden belemmerd” (StVO § 23, Abs.1).
Er is dus geen duidelijke wettelijke regeling die koptelefoons expliciet verbiedt of toestaat. Je moet er alleen voor zorgen, dat je alles meekrijgt, wat er om je heen gebeurt.
|
Wat absoluut verboden is, is het hanteren van de telefoon tijdens het rijden. |
Als je met de smartphone in de hand wordt betrapt, krijg je problemen. Hier bieden een telefoonhouder en koptelefoon met handsfree-functie uitkomst. De bouw van de koptelefoon maakt niet uit, het is dus onbelangrijk of je Bluetooth-koptelefoons, bedrade koptelefoons, oordopjes of iets anders draagt.
Geen fietshelm, maar wel met koptelefoon op de fiets... dat kan misgaan! Foto © Julian op Unsplash
Koptelefoons op de fiets – de twee belangrijkste punten
Er zijn twee voorwaarden die absoluut in acht moeten worden genomen als je koptelefoons op de fiets wilt dragen:
- Wat je ook op je koptelefoon hoort, of het nu een telefoongesprek is, muziek of een podcast, het mag je niet afleiden van het verkeer om je heen!
- Het volume van de koptelefoon moet zo worden ingesteld dat het verkeersgeluiden niet volledig uitschakelt. Ook met koptelefoon moet de fietser belgerinkel, sirenes of autoclaxons kunnen horen! Zelfs waarschuwingsroepen van voetgangers mogen niet worden overstemd.
Kun je problemen krijgen als je met koptelefoon op de fiets zit?
Ook al is het niet direct verboden, je kunt problemen krijgen als je met koptelefoon op de fiets zit. Als er een ongeluk gebeurt en blijkt dat je te hard muziek luisterde en daardoor bij het ongeluk betrokken was of het zelfs veroorzaakte, kunnen er mogelijk juridische consequenties volgen. In dat geval kun je een Gedeelde schuld toegewezen krijgen of zelfs de volledige schuld van het ongeval dragen. Hierdoor kunnen schadeclaims of verzekeringsuitkeringen verminderd worden of helemaal komen te vervallen. Maar zelfs als het niet tot een ongeval komt en je alleen met te harde muziek wordt betrapt, kun je een boete opgelegd krijgen. Als je een sirene negeert en een ambulance, brandweer of politie niet direct de weg vrijmaakt of de inzet in gevaar brengt, wordt het zelfs echt duur.
Koptelefoon op de fiets is toegestaan, maar niet aanbevolen!
Zelfs als het volume gedempt is en de koptelefoon het verkeer niet overstemt, is het risico op afleiding gewoon te groot.
| Ook al is het dragen van koptelefoons niet direct verboden, wordt het daarom door fietsverenigingen, grote fietsmagazines of juristen uitdrukkelijk niet aanbevolen. |
Hoe dichter het verkeer om je heen is, hoe makkelijker het kan gebeuren dat je een gevaar niet hoort. Spannend nieuws of een boeiende podcast kunnen je zo erg afleiden dat je niet adequaat reageert.
En niet alleen in het stadsverkeer is de afleiding door koptelefoons een gevaar, ook als je met de MTB op de trail onderweg bent of met de racefiets top-speed rijdt, kun je een gevaar voor jezelf en anderen worden. Daarom wordt aanbevolen om beter niet met een koptelefoon op de fiets te stappen - en als je het toch doet, dan alleen met weinig volume.
Mag je met koptelefoon fietsen - FAQ
Hier beantwoorden we enkele veelgestelde vragen over het dragen van koptelefoons op de fiets.
Maakt het uit of ik op de fiets koptelefoons draag of in de auto naar muziek luister?
Natuurlijk is er een verschil tussen koptelefoons dragen tijdens het fietsen en het luisteren naar de installatie in de auto! In de auto luister je naar muziek, nieuws of je gesprekspartner via de luidsprekers van de auto, je oren blijven vrij. Koptelefoons schermen daarentegen altijd een bepaald deel van de omgevingsgeluiden af. Veel koptelefoons zijn zelfs speciaal zo ontworpen dat ze lawaai uitblokken en een ongestoord muziekgenot mogelijk maken, men spreekt dan van noise cancelling, oftewel het "uitschakelen van geluiden". Daarmee maken ze je als het ware "doof" voor je omgeving en zijn ze bijzonder ongeschikt voor het verkeer.
In-Ear of Over-Ear, wat is beter?
Op de fiets worden in geval van twijfel eerder In-Ear koptelefoons aanbevolen. De reden is heel eenvoudig: Bij on-ear (of over-ear) koptelefoons verhindert de beugel dat je een helm kunt dragen. Bovendien heb je bij in-ear-koptelefoons meestal de mogelijkheid, slechts één oor te “verstoppen”. Een vrij oor zorgt ervoor dat je veel meer meekrijgt.
Zijn draadloze koptelefoons aan te raden?
Met name het dragen van draadloze koptelefoons zoals Airpods wordt sterk afgeraden, omdat het risico om ze onderweg te verliezen en de daarmee gepaard gaande afleiding bijzonder groot is.
Podcast of muziek – is er een verschil?
Als je volledig opgaat in de wereld van een audioboek of een boeiende podcast, kan het zijn dat je aandacht eronder lijdt. Muziek daarentegen vermaakt je met diverse akoestische prikkels op verschillende frequenties. Daarbij kan het gebeuren dat je de waarschuwingssignalen van andere weggebruikers gewoon overhoort. Uiteindelijk is beide gevaarlijk!
In-ear koptelefoon of over-ear koptelefoon – beide zijn slechts beperkt geschikt om mee te fietsen. Afbeelding © Leon Seibert op Unsplash
Als je niet met koptelefoon wilt fietsen – er zijn alternatieven
Hier is de ontwikkeling nog in de kinderschoenen, maar er zijn al enkele helmen met ingebouwde luidsprekers of met een geïntegreerde handsfreefunctie. Het is ook mogelijk om een handsfreefunctie aan de fietshelm toe te voegen. Ook hier moet het volume worden verlaagd, zodat het de geluiden van de buitenwereld niet blokkeert, en moet ervoor worden gezorgd dat fietsers niet worden afgeleid.
Het is niet per se nodig om op de fiets muziek via koptelefoon of helm af te spelen, een kleine luidsprekerbox op het stuur of de luidspreker van de telefoon voorziet je ook onderweg van muziek, informatie of helpt bij het telefoneren... en de hele wereld luistert mee. Zeker niet ieders ding, maar in ieder geval niet verboden. Maar ook hier mogen de geluiden van het verkeer niet worden overstemd of je afleiden.
Mag je met open-ear of bone conduction koptelefoons fietsen? Er is geen wettelijke regeling hiervoor, maar omdat de oren vrij blijven, zijn ze een alternatief voor fietsers. Afbeelding © Shokz
Er is een goed alternatief voor de gebruikelijke koptelefoons, speciaal ontworpen voor sporters. Open-ear koptelefoons dragen het geluid over via de jukbeenderen, ze bedekken de oren niet. Het risico op afleiding blijft natuurlijk bestaan, maar de oren blijven vrij en de kans dat je belangrijke signalen mist, wordt geminimaliseerd – dat is een groot voordeel van de Bone Conduction Technologie.
Belangrijk! Status: januari 2023. Let op dat we ondanks zorgvuldige research geen garantie kunnen geven voor uitspraken over de geldende rechtspositie!
Bronnen:
www.bussgeldkatalog.org (geraadpleegd op 21.12.22)
www.adfc.de (geraadpleegd op 21.12.22)
dejure.org (geraadpleegd op 20.12.22)
Titelafbeelding: Mark Rohan on Unsplash
