Vroeger hoorden steunwielen vanzelfsprekend bij de eerste kinderfiets met 12, 14 of 16 inch. Tegenwoordig zie je ze steeds minder vaak. In plaats daarvan leren kinderen direct en zonder extra wielen fietsen – en dat vaak sneller en eenvoudiger en zelfs met minder valpartijen en geschaafde knieën.
Maar hoe leren kleine meisjes en jongens eigenlijk het beste fietsen? Met of zonder steunwielen? In deze gids kom je te weten of steunwielen nog zinvol zijn of niet en hoe je je kind het beste ondersteunt bij de start op de fiets.
Waarom leren steeds meer kinderen fietsen zonder steunwielen?
↪ Een loopfiets traint het evenwicht
Wie tegenwoordig zelf kinderen heeft, kan zich misschien nog herinneren aan de eigen 12- tot 16-inch kinderfiets – en die had waarschijnlijk steunwielen. De balanswielen waren enkele jaren geleden gebruikelijk, tegenwoordig zijn ze dat niet meer. Wat is er gebeurd? Heel eenvoudig... Een nieuw speelgoed helpt kinderen tegenwoordig bij de start in het fietsplezier.
Het geheim: Loopfiets in plaats van steunwielen
Veel jongens en meisjes maken tegenwoordig hun eerste rondjes niet op de fiets, maar ze rijden eerst op een loopfiets. De loopfiets heeft geen aandrijving en zonder pedalen werkt het balanceren vrij snel, want de kinderen hebben toch hun voeten op de grond. Ze duwen zichzelf met hun voeten voort en kunnen zich tegelijkertijd stabiliseren als het wiebelig wordt. Daarbij leren ze het belangrijkste deel van het fietsen terloops: Het evenwicht houden.
Steunwielen voorkomen precies deze ontwikkeling. Tijdens het rijden leunt het kind niet in de bocht, het rijdt eerder altijd in het midden en rechtop rond. Worden de steunwielen dan verwijderd, begint het leerproces min of meer opnieuw. Maar dat betekent niet dat steunwielen per se slecht zijn. Sommige kinderen hebben de extra veiligheid nodig, zelfs als ze al succesvol op een loopfiets hebben gereden.
Leren fietsen zonder steunwielen
↪ Stap voor stap succesvol fietsen
Je kind rijdt al veilig op een loopfiets, maar wil graag overstappen naar de fiets? Dan wordt het spannend, de eerste rondjes op de fiets staan voor de deur. Kinderen kunnen natuurlijk ook direct zonder loopfiets met een fiets zonder steunwielen vertrekken, maar de ervaring leert: Hier zul je een tijdje in gebogen houding achteraan rennen 😉! Hier een paar belangrijke tips voor een succesvolle start:
1. De juiste fiets kiezen
Een te grote fiets maakt het leren onnodig moeilijk. Het kind moet met beide voeten veilig de grond kunnen bereiken.
2. Het zadel goed afstellen
Voor het oefenen mag het zadel gerust iets lager worden ingesteld. Zo kan het kind zich altijd veilig met de voeten afzetten.
3. Eerst rollen, dan trappen!
Of het nu met of zonder loopfietservaring is – moedig je kind aan om eerst met de voeten vaart te maken en te rollen. Zo ontstaat automatisch een gevoel voor het nieuwe voertuig en de benodigde balans. Dat is belangrijk voor het zelfvertrouwen.
4. Vasthouden
Je rug zal je dankbaar zijn – maar het kinderfietsje bij het zadel vasthouden en stabiliseren hoort bij het ouderschap!
5. Remmen oefenen
Voor de eerste langere ritten (en vooral voordat je onbekend terrein betreedt) moet het remmen goed werken. Een gecontroleerde stop voorkomt valpartijen!
6. Pedalen gebruiken
Dan wordt het spannend: Zodra het evenwicht goed zit, komen de eerste pedaalomwentelingen. Veel kinderen verrassen nu hun ouders, het trappen gaat soepeler dan gedacht en ze rijden er zomaar vandoor!
Toch liever met zijwieltjes – zo gaat het:
Wil je kind met zijwieltjes beginnen? Hier is een belangrijke zaak om op te letten:
Een kinderfiets moet ook met zijwieltjes geen driewieler (of beter... “vierwieler”) worden! Daarvoor is de constructie niet bedoeld. Er mogen niet permanent beide zijwieltjes meedraaien, altijd slechts één om te stabiliseren op de grond. Het andere zijwieltje zweeft een paar millimeter boven de grond. Hiervoor moet je de zijwieltjes goed instellen.
Zijwieltjes goed instellen:
- Je kunt de meeste zijwieltjes een paar centimeter in de hoogte verstellen.
- Beide zijwieltjes worden zo vastgeschroefd dat er wat ruimte tot de grond blijft als de fiets rechtop staat.
- Zo is het goed ingesteld: De fiets staat alleen, één zijwieltje staat op de grond, het andere is een paar millimeter in de lucht
|
Bij het rijden kantelt de fiets afhankelijk van de bocht altijd van het ene naar het andere zijwieltje – daarom mogen de zijwieltjes echt maar een paar millimeter boven de grond zijn. Let op, kinderen moeten hieraan wennen! |
Let op: Kinderfietsen met zijwieltjes hebben een vlakke, gladde ondergrond nodig, offroad komt later. Met hulpraderen aan de fiets zijn hellingen, hobbels of afdalingen gevaarlijke struikelblokken! Bovendien wordt de kinderfiets trager en heeft het meer ruimte nodig om de bocht te maken.
Dan gelden bijna dezelfde oefenstappen als hierboven:
- Hoogte van zadel en stuur instellen
- opstappen en voorzichtig trappen
- het remmen oefenen
De volgende stap: Fietsen zonder zijwieltjes
Na een tijdje hebben kleine kinderen de fiets goed onder controle, dan willen ze zonder zijwieltjes rijden. Nu is weer wat geduld nodig, want nu begint een tweede leerfase. Het rijgedrag van de fiets verandert en ook het evenwicht moet zich aanpassen. Daarom weer rustig oefenen!
Wanneer kunnen kinderen zonder zijwieltjes fietsen?
Zijwieltjes zijn meer een startondersteuning dan een permanente oplossing! Hoe sneller de kleintjes zonder zijwieltjes leren fietsen, hoe beter. Als je kind zich “met” veilig voelt, kan het gaan oefenen “zonder”. Uiterlijk de volgende grotere fiets is een goede gelegenheid om zonder hulpraderen te rijden.
Leren fietsen: Met of zonder zijwieltjes?
Deze vraag houdt veel ouders bezig. Beide varianten hebben voor- en nadelen.
Voordelen van zijwieltjes
- geven in het begin veiligheid
- maken het eerste trappen mogelijk zonder om te vallen
- je hoeft de fiets minder met de hand te stabiliseren
Nadelen van zijwieltjes
- het evenwicht wordt nauwelijks getraind
- het kind heeft het juiste oefenterrein nodig
- bochten maken werkt slechts beperkt
- later moet het evenwichtsgevoel opnieuw worden getraind
Vanaf wanneer rijden kinderen met/zonder zijwieltjes?
|
Leeftijd |
Fietsmaat |
typische ontwikkeling |
|
2-3 jaar |
Loopfiets 12 inch |
Loopfiets rijden |
|
3-4 jaar |
12/14 inch loopfiets of 12/14 inch kinderfiets |
Loopfiets of kinderfiets met zijwieltjes; balans wordt zekerder |
|
4-5 jaar |
grote loopfiets met 16 inch of 16 inch kinderfiets |
Loopfiets of eerste pogingen op de fiets zonder zijwieltjes |
|
5-6 jaar |
16 - 20 inch kinderfiets |
veel kinderen hebben geen zijwieltjes meer nodig, ze fietsen zelfstandig en veilig |
Overzicht van leeftijd, fietsmaat en vaardigheden
Let op: Belangrijker dan leeftijdsindicaties zijn de lichaamslengte van het kind en de individuele (motorische) ontwikkeling. Kan je kind veilig lopen en rennen? Dan kan het ook op een voertuig beginnen. Bij loopfiets en fiets met of zonder zijwieltjes is het bovendien belangrijk dat kinderen gevaren enigszins kunnen inschatten, want beide fietsen worden echt snel!
Heel eenvoudig leren fietsen
↪ Tips van ouders voor ouders
Welke fiets is geschikt om te leren?
Hier een paar snelle tips:
✅ zo licht mogelijk
✅ passende fietsmaat
✅ robuuste, kindvriendelijke constructie en uitrusting
✅ lage instap
✅ goed afgesteld
Wat te doen als het kind bang is?
Niet elk kind stapt moedig op de fiets en begint meteen, sommige beginners hebben gewoon wat meer aanmoediging nodig!
Zo kun je je kind helpen bij de startn:
- korte oefenrondes
- rustige verkeersgebieden
- veel lof in plaats van druk
- voldoende pauzes
- als het echt niet lukt... later nog eens proberen
De meest voorkomende fouten bij het leren fietsen
De fiets is te groot – de te grote “fiets om in te groeien” is moeilijk hanteerbaar!
Te lang met zijwieltjes rijden – wie te lang met zijwieltjes rijdt, heeft het later zonder hulp moeilijk. Beter zo snel mogelijk zonder rijden!
Druk uitoefenen – slechts heel weinig kinderen worden fiets topsporters, de fiets moet vooral leuk zijn! Daarom beter prijzen dan druk uitoefenen, elk kind heeft zijn eigen tempo.
Verkeerde plek – Ideaal zijn verkeersluwe plaatsen met een gladde ondergrond. Voor de eerste pogingen (en valpartijen) mag de ondergrond iets zachter zijn (bijv. een kort gemaaid grasveld).
Fietsen oefenen... maar veilig!
Of het nu een loopfiets of een fiets is, met of zonder zijwieltjes... je kind heeft een veilige plek nodig om te oefenen!
- De juiste ondergrond: Voor de allereerste meters is het aan te raden de juiste ondergrond te kiezen. Niet te hard en niet te zacht is precies goed, zodat de fiets rolt, maar het kind zich bij een val niet bezeert.
- Bekende omgeving: Kleuters zijn al genoeg bezig met de fiets! Het helpt als ze zich niet ook nog op de omgeving hoeven te concentreren, maar elke steen, elke oneffenheid en vooral hellende stukken kennen.
- Zonder verkeer: Auto's en te veel voetgangers leiden af en komen de beginnende fietser in de weg!
- Zonder helm en handschoenen: Veiligheidsuitrusting is belangrijk, geen twijfel mogelijk! Een kinderfietshelm en mini-handschoenen zijn onmisbaar.
Veelgestelde vragen – de FAQs
Hier zijn de antwoorden op veelgestelde vragen van onze klantenservice:
Vanaf wanneer kunnen kinderen zonder zijwieltjes fietsen?
Veel kinderen maken de overstap met 4 tot 5 jaar. Doorslaggevend is de individuele ontwikkeling, vooral een getraind evenwicht.
Tip: Als je kind veilig rijdt, moet je niet te lang wachten met de overstap!
Zijn zijwieltjes tegenwoordig nog nuttig?
Sommige kinderen kunnen er in het begin veiligheid uit halen. De meeste kinderen leren tegenwoordig echter eerst op een loopfiets rijden en stappen dan over op een fiets – zonder zijwieltjes.
Zijn er zijwieltjes voor loopfietsen?
Die zijn er niet, voor kinder-loopfietsen kun je om twee redenen geen zijwieltjes kopen: Ten eerste hebben de kinderen toch de voeten op de grond, ze duwen af en stabiliseren. Ten tweede zouden de wielen in de weg zitten bij de beweging van de benen. Voor meer stabiliteit zijn er kleinere loopfietsen met een dubbele wiel voor of met vier wielen.
Zijwieltjes bijkopen
Waar vind ik zijwieltjes?
Bij veel kinderfietsen in de juiste maten worden zijwieltjes meegeleverd. Ze zijn echter meestal eenvoudig te bevestigen en kunnen zonder gereedschap worden verwijderd. Als de fiets er geen heeft, kunnen ze ook los worden bijgekocht in online winkels (speelgoed- of fietswinkels).
Tip voor het kopen van zijwieltjes: Let erop dat de zijwieltjes in hoogte verstelbaar zijn of op verschillende hoogtes kunnen worden vastgeschroefd, zodat ze op elke kinderfiets passen. De bevestigingen passen meestal op alle fietsen, ze worden gewoon aan de as van het achterwiel vastgeschroefd.
Voor welke fietsmaten zijn zijwieltjes te koop?
Je kunt zijwieltjes kopen voor de gangbare fietsmaten voor peuters en kleuters, dus voor 12 inch en 14 inch. Vanaf 16 inch en 18 inch worden zijwieltjes al zeldzamer.
Hoe lang duurt het om te leren fietsen?
Dat is heel verschillend. Het hangt ervan af op welke leeftijd zoon of dochter begint en hoe ver de motorische vaardigheden al getraind zijn. Maar ook de persoonlijkheid speelt een rol, kleine durfals zijn vaak sneller, terwijl wat voorzichtiger kinderen iets meer tijd nodig hebben. Sommige kinderen fietsen al na enkele uren zelfstandig, anderen hebben een paar weken of maanden nodig. Met zijwieltjes komt de tweede leerfase erbij.
Is een loopfiets beter dan zijwieltjes?
In veel gevallen wel. De loopfiets traint het evenwicht en vergemakkelijkt de latere overstap aanzienlijk.
Wat is belangrijker voor een succesvolle start – leeftijd of lichaamsgrootte?
Geen van beide! Interesse en de nodige motorische rijpheid zijn de belangrijkste punten.
Conclusie: Fietsen zonder zijwieltjes gaat vaak makkelijker dan gedacht!
Veel kinderen leren tegenwoordig sneller fietsen zonder zijwieltjes, omdat hun evenwicht al op de loopfiets is getraind. Met de juiste kinderfiets, een beetje geduld en een grote portie lof wordt van wankele eerste meters al snel een veilige rit naar de kleuterschool.
En als het toch langer duurt? Geen probleem – er is nog nooit een fietser uit de lucht gevallen!
Lees verder: Thema's rondom kinderen + fiets in de Bike Blog
Vanaf wanneer loopfiets? | Welke helmmaat hebben kinderen nodig?
Kinderfietsen en veiligheidsaccessoires in de BMO Onlineshop
Kinderfietsen | Loopfietsen voor kinderen | Fietshelmen | Kinder fietshandschoenen
Titelbeeld: Abdulmutalib op Pexels
