De fiets ook in de winter regelmatig schoonmaken? Vervelend! En onnodig, hij wordt toch meteen weer vies. Of toch niet? Je fiets gaat graag in de winter op pad. Het heeft dan echter wat meer onderhoud nodig, zodat het niet onder de weersomstandigheden lijdt. Als je ook in de winter niet kunt stoppen met fietsen, is het absoluut belangrijk om de fiets af en toe schoon te maken; je zou hem dan vaker dan in de zomer een wasbeurt moeten geven. Hier leer je hoe dat gaat en met welke accessoires de winterse fietswas snel en eenvoudig kan worden gedaan.
Maar waarom is het juist in het koude seizoen zo belangrijk om de fiets steeds weer te wassen? Het is heel simpel:
- Je fiets moet in de winter veel meer doorstaan dan in de zomer. Het is vaak constant nat, soms droogt het bij koude temperaturen dagenlang niet goed op. Het vocht bevriest bij min-temperaturen helaas ook nog.
- Probleem nummer 2: Vocht helpt de vuil om zelfs in de kleinste kieren te kruipen.
- Over vuil gesproken – het kleeft bij natheid bijzonder goed en verdicht zich tot een dikke korst als je het niet op tijd verwijdert.
- Het grootste probleem is echter het strooigoed. Terwijl het enerzijds ervoor zorgt dat je niet uitglijdt op sneeuw en ijs, knaagt het anderzijds flink aan het materiaal. Split of zand maken dan ook stadsfietsen teisteren en zorgen voor verhoogde slijtage, zoals anders alleen offroad-fietsen, zoals MTB's, kennen. Maar het meest gemeen is vooral strooizout! Het vreet graag aan fietsoppervlakken. Des te belangrijker is het dat je de essentiële componenten in de winter goed wast en onderhoudt.
Fiets schoonmaken in de winter – zo simpel is het!
Sneeuwmodder, strooizand en -zout moeten eerst weer van de geliefde fiets af. Maar geen zorgen, je hoeft niet met stijve vingers urenlang aan de fiets te schrobben.
Stap 1: Eerst moet je de fiets schoonmaken!
Als je niet tot je knieën in de modder hebt gereden, is meestal “spoelen - spuiten - spoelen” volledig voldoende. Vooral als je met je mountainbike op het winterse pad door de modder ploegt, moet je het na elke rit meteen afspoelen.
Is het een goed idee om de fiets met de hogedrukreiniger schoon te maken?
Juist in de winter moet je de fiets niet met een hogedrukreiniger wassen. De waterstraal van de hogedrukreiniger is meestal te hard voor fietsen en veroorzaakt in het ergste geval meer schade dan het spreekwoordelijke zand in de machine! Vaak spuit een hogedrukreiniger het water bovendien met veel druk in alle mogelijke kieren en openingen. Het kan bij koude temperaturen een paar dagen duren voordat dit vocht droogt, dat is niet bepaald goed voor de fiets!
Beter is het om een fiets met de tuinslang schoon te maken, maar ook hier moet je liever met de sproeikop dan met de “harde straal” werken. Als je geen tuinslang hebt, of deze in de winter moet afsluiten zodat hij niet bevriest, kun je natuurlijk ook met Emmer of gieter aan het werk gaan. Er zijn ook bikers die hun geliefde fiets een wasbeurt in de badkuip geven. Om na een uitstapje alleen maar de aandrijving van zout water te ontdoen, is een fietsflacon met lauw water voldoende. Grove vuiligheid kun je voorzichtig met een zachte borstel verwijderen.

Fietsborstels voor alle mogelijke onderdelen zijn handig genoeg in een set verkrijgbaar. Afbeelding © Peaty’s
Indien mogelijk is het aan te raden de wasbeurt op een winterdag zonder vorst te plannen of tenminste te wachten op een dag waarop de fiets in de zon kan drogen .
Welke reinigingsproducten heb ik nodig voor mijn fiets in de winter?
Met moderne reinigingsproducten krijg je zelfs hardnekkig vuil moeiteloos van de fiets. Aanbieders zoals Muc Off en F100 bieden hiervoor speciale fietsreinigers aan. Het beste kies je een biologisch afbreekbare fietsreiniger, spuit je je al grof afgespoelde fiets in met de reiniger, wacht je even en spoel je dan vuil en reiniger met een waterstraal af.
Ondertussen bieden sommige fabrikanten verschillende biologisch afbreekbare en dus ongevaarlijke reinigers aan, toch is het beter als het waswater in een rioolput terechtkomt en niet op een grasveld. Er zijn ook navulverpakkingen of bike-cleaners die je zelf kunt mengen, zodat afval en plasticverpakkingen beperkt blijven. Bijzonder milieuvriendelijk is “fietszeep”, die volledig zonder plasticfles komt.

Voorbeeldig op het gebied van milieuvriendelijkheid: de fietszeep van Schwalbe. Afbeelding © Schwalbe
Stap 2: Speciale reiniger voor fietsonderdelen
Na de grove wasbeurt zijn aandrijving en remmen aan de beurt. Er zijn niet alleen universele reinigers voor de hele fiets. Voor gevoelige onderdelen zijn in de winter speciale reinigingsmiddelen onder omstandigheden beter. Vooral Schijfremmen zijn een gevoelig onderwerp, een vetoplossende reiniger voor de remmen reinigt ze voorzichtig. Ook de fietsketting krijgt het in de winter zwaar te verduren, met kettingreiniger en een nieuwe vetlaag gaat je hele aandrijving langer mee!
Remreiniger
De fietsremmen moeten vooral in de winter af en toe worden gereinigd. Zelfs bij mooiweerrijders zijn goed onderhouden remmen een absolute must. Als de wegen nat en glad zijn, worden ze nog belangrijker, want hier is de remweg sowieso al langer. Slecht onderhouden remmen zijn in de winter gewoon gevaarlijk, want een film van water plus strooizout zal de remprestaties nauwelijks verbeteren.
Normaal gesproken is het voldoende om de remmen met fietsreiniger te behandelen. Maar bij sterk vervuilde MTB's of stadsfietsen die dagelijks in gebruik zijn, zijn speciale remreinigers zeer aan te bevelen. Ook hier zijn er milieuvriendelijke en biologisch afbreekbare producten. Als je merkt dat de remkracht afneemt, moet je ze zeker grondig laten controleren, mogelijk hebben ze niet alleen een reiniging nodig, maar ook een onderhoudsbeurt.
Kettingreiniger
Ook de fietsketting moet in de winter regelmatig worden gereinigd. Als je dagelijks door de stad naar je werk pendelt, of af en toe recreatierondjes maakt, moet je de aandrijving af en toe afspoelen, zodat het strooizout wordt weggespoeld. Alleen als hij erg verkrust is, heb je kettingreiniger nodig. Vervolgens moet je de ketting absoluut opnieuw invetten!

Met een zachte borstel kun je voorzichtig vuil van je fietsaandrijving verwijderen. Beeld © Peaty’s
> Hier vind je fietsreinigers, remreinigers en meer.
Trouwens, ook al hoort je fietsbril niet direct bij de fiets, we hebben hier nog een pro-tip voor je! Je moet ervoor zorgen dat je brillenglazen en goggles met een speciale reiniger voor een helder zicht zorgen en tegelijkertijd ervoor zorgen dat je bril niet snel beslaat! Werkt natuurlijk ook op skibrillen!
Stap 3: Zo kun je de fiets na de reiniging goed drogen
Veel fietsers zetten hun fiets na het wassen nat in de garage en zijn de volgende ochtend verbaasd – na een paar uur is hij niet meer zo schoon als de dag ervoor. Hier is een eenvoudige verklaring voor: In de waterdruppels op de fiets verzamelen zich kleine vuildeeltjes, die dan tijdens het langzaam drogen op het frame en de componenten "vastkleven". Om dit effect te voorkomen, kun je je fiets na het wassen met perslucht uit een compressor droog blazen. Een zachte doek heeft hetzelfde effect.

Met een zachte doek kun je je fiets afdrogen en tot hoogglans polijsten. Ook hier zijn er inmiddels milieuvriendelijke producten zonder plastic. Afbeelding © Peaty's
Stap 4: Na de reiniging wordt gesmeerd!
Na het wassen komt de verzorging, en met de fietsverzorging moet je het in de winter bijzonder nauw nemen! Hoogwaardige verzorgingsproducten verzegelen de oppervlakken van je fiets, zodat vocht, strooizout en kou hier geen schade kunnen aanrichten. Ook het smeren van de aandrijving en de behandeling van de dempers mag je niet vergeten. Afgestemde verzorgingsproducten helpen je fiets aan een langdurige functie en een betere prestatie.
Kettingolie
De fietsketting moet je bijzonder grondig reinigen en smeren, want het is een van de belangrijkste onderdelen van de fiets en voortdurend in beweging. Ze is ook vrij dicht bij de natte weg, des te belangrijker is het dus om dit onderdeel wat meer aandacht te geven. Voor de fietsketting zijn er een groot aantal oliën en smeermiddelen.
Deze verzorgingsmiddelen komen in olievorm in kleine flesjes of als aerosolen in de spuitbus voor. Bij beide varianten geldt dat je de ketting eerst grondig moet reinigen en vervolgens het smeermiddel moet aanbrengen. Is de ketting zeer sterk vervuild, dan is het aan te raden een speciale kettingreiniger, een zachte borstel of een kettingreinigingsapparaat te gebruiken.
Let op 1: Kettingvetten en kettingoliën zijn er in verschillende uitvoeringen, die zijn aangepast aan natte of droge omstandigheden! Als je in de winter vaak fietst, moet je erop letten ten minste een all-weather kettingsmeermiddel te gebruiken. Nog beter is misschien een kettingvet dat voor vochtige rijomstandigheden is gemixt.
Let op 2: Er is fietsverzorging – ook aandrijfsmering – die op droge oppervlakken moet worden aangebracht. Andere producten kruipen onder vocht. De gebruiksaanwijzing vertelt je wat je moet doen.
> Direct verder naar Aandrijf-smering
Smeermiddelen voor de vering
De winter is niet alleen zwaar voor de aandrijving en de remmen, ook je veringselementen en hun afdichtingen moeten tijdens het rijden in de modder heel wat doorstaan, vliegroest dreigt! Bij het reinigen en onderhouden is het dus aan te raden om de vorkpoten of stofkeringen af en toe met een vorkolie of demperolie te besproeien.
> Hier vind je demperolie en vorkolie voor het onderhoud van de fiets

Demperolie of dempersmeermiddel houdt de afdichtingen soepel en vermindert de wrijving. Afbeelding © SRAM
Anti-corrosiespray beschermt metalen onderdelen
Na het reinigen kun je gevoelige delen van je fiets met een anti-corrosiespray tegen roest beschermen.
Stap 5: De glanzende beschermlaag …
Eerst reinig je je fiets, vervolgens wordt de aandrijving gesmeerd. Tot slot krijgen de oppervlakken een beschermende laag. Van diverse fietsmerken zijn er speciale "glanssprays". Deze hebben in wezen twee functies: Ten eerste zorgen ze na de wasbeurt voor een glanzende fiets. Kleine, oppervlakkige krassen worden daarbij verzegeld, de lak ziet er weer "als nieuw" uit. Bovendien voorkomen ze nieuwe vervuiling, want op een glad oppervlak hecht vuil minder snel, water kan eenvoudigweg afparelen.
Of je fiets voor de verzegeling droog moet zijn of dat de finish ook op natte oppervlakken kan worden aangebracht, hangt af van het product van jouw keuze.
Je hoeft je fiets trouwens niet op hoogglans te brengen om hem tegen weersinvloeden te beschermen. Er is ook fietsverzorging voor een matte finish.
Als je een spray-finish gebruikt, moet je ervoor zorgen dat het niet op de remmen en remschijven komt.
> Hier vind je onderhoudsmiddelen, glansspray, oppervlakteverzegeling en Co.
Meer tips die je helpen je fiets schoon te maken
Als je in de winter vaak met de fiets onderweg bent, moet je je fiets zeker schoonmaken en extra goed onderhouden. Nu weet je hoe eenvoudig dat kan zijn! Voor de reiniging zijn sets vooral praktisch, de fietsreinigers, doeken en borstels en natuurlijk verzorgingsproducten zoals kettingvet of spray-finish. Deze sets zijn trouwens ook een geweldig cadeau-idee voor fietsfreaks! Wil je je fietsverzorging optimaliseren en ben je op zoek naar speciale tips? Als je een gedetailleerdere handleiding zoekt die je helpt bij het schoonmaken van je fiets, moet je ons artikel “Fiets goed schoonmaken” bezoeken. Ook de fietsverzorging leggen we je nog eens uitgebreid uit, bovendien hebben we de milieuvriendelijke producten van F100 getest.
Hoe fietsen in de winter aanzienlijk veiliger wordt, lees je in ons artikel “Winter met de fiets – eindelijk veilig door ijs en sneeuw!”
Titelbeeld: Robert Ruggiero op Unsplash