Voordat we de juiste helmmaat voor je kinderen bepalen, beantwoorden we een fundamentele vraag: Wanneer moeten kinderen een fietshelm dragen? Eenvoudig antwoord... eigenlijk altijd, wanneer ze op de fiets of op de loopfiets zijn. Ook als ze niet zelf fietsen, maar meerijden in de kinderwagen, in een kinderzitje of in een bakfiets, moet hun hoofd een geschikte bescherming hebben!
Ook een spannende vraag: Hoe krijg je je kinderen zover om de helm ook echt op te zetten? Hier helpt het zeker als je kind een helm heeft die hij of zij 'cool' vindt en bij de grote keuze aan kinderhelmen die tegenwoordig op de markt zijn, vind je vast een die je dochter of zoon visueel aanspreekt.
Maar bijna nog belangrijker is een optimale pasvorm! Daarom moet de helmmaat absoluut bij het kind passen! Is hij te klein, dan zal hij schuren en knellen - en zal je kind weigeren hem op te zetten. Is hij te groot, dan verschuift hij bij een val en beschermt hij het hoofd niet voldoende.
Daar gaan we - vind de juiste kinderhelm!
Hier hebben we een eenvoudige stap-voor-stap handleiding voor je, die je helpt om de juiste helmmaat voor kinderen te bepalen. Vervolgens zijn er nog meer tips voor het kiezen van een veilige fietshelm voor je kind.
Zo kun je de fietshelmmaat van een kind meten
De belangrijkste stap bij het kopen van een passende kinderhelm is het meten van de hoofdomtrek, want daaruit komt de helmmaat voort.
Om de helmmaat te bepalen heb je nodig:
- een meetlint
- of een touwtje en een liniaal
Zo ga je te werk:
- Vooral bij peuters belangrijk: Kies een moment waarop je kind goed gehumeurd is. In geval van nood moet je voor afleiding zorgen, zodat het rustig blijft en je het hoofd kunt meten.
- Leg het touwtje of meetlint om het kinderhoofd.
- Het meetlint mag losjes liggen, het mag niet snijden of los hangen.
- Het meetlint moet ongeveer een centimeter boven de wenkbrauwen zitten en vanaf daar horizontaal om het hoofd worden geleid.

5. Als je een meetlint gebruikt, kun je de hoofdomtrek direct aflezen
6. Als je een touwtje hebt gebruikt, moet je de plek waar de touwuiteinden elkaar raken onthouden en de lengte met de liniaal meten.
Nu kun je direct op zoek gaan naar een helm in de juiste maat.
Welke helm maten zijn er voor kinderhelmen?
Kinderhelmen zijn er in maten zoals "45-49cm" of "49-53cm". De helmmaat komt overeen met de hoofdomtrek in cm, dus als je 52 cm hebt gemeten, heb je een helm nodig die bij deze maat past. Onze voorbeeldhelm zou je dus in de tweede maat moeten kopen.
|
Helmen kunnen in maat worden aangepast en dekken daarom meestal een bepaalde marge (ongeveer 5 cm hoofdomtrek). |
Slechts enkele fabrikanten geven nog maten zoals S, M of L aan. Meestal vind je in het keuzemenu maten in centimeters. Als de maat niet passend lijkt, kun je de producten van een andere fabrikant bekijken, want de maten zijn niet altijd hetzelfde.
Je kind ligt precies tussen twee helm maten
Als de hoofdomtrek precies tussen twee helm maten ligt, kun je de grotere helm kopen. Deze kan meestal worden aangepast. Als je kind een helm zonder verstelsysteem wil (bijv. een skate-helm), moet je voor de zekerheid beide helmen bestellen en rustig uitproberen welke beter past.

Zo zit de kinderhelm goed op het hoofd
Een vuistregel geldt voor alle fietshelmen: De onderste rand van de helm moet parallel aan de grond zijn. Dit betekent dat de positie van de helm met de zithouding meebeweegt. Hoe lager een*e fietser*in zit, hoe verder de helm in de nek wordt gedragen. Deze aanpassing is belangrijk omdat het ervoor zorgt dat het gezichtsveld niet door de helm wordt belemmerd. Afhankelijk van de vorm van het hoofd kan de zithouding ook de omtrek veranderen die je moet meten!
Omdat kleinere kinderen doorgaans erg rechtop op de fiets zitten, is de hoofdomtrek die bovenaan onze grafiek wordt weergegeven meestal de juiste. Oudere kinderen zitten mogelijk dieper gebogen, waardoor ook de positie van de helm verandert!
Zo stel je de kinderhelm op de juiste maat in
Je kunt een fietshelm meestal aanpassen, alleen bij skatehelmen en fullface-helmen werkt dat niet.
Kleefpads aanpassen
Vooral bij kinderhelmen worden vaak kussentjes in verschillende diktes meegeleverd. Ze worden met klittenband in de helm bevestigd, je kunt gewoon uitproberen welke het comfortabelst passen en ze dan in de helm bevestigen.

Kopfring instellen
In de tweede stap zet je je kind de helm op en draai je aan het wiel in de nek, zo sluit of verwijdt het bevestigingssysteem van de kopfring binnenin de helm. Hij mag niet drukken, maar als je kind het hoofd schudt, mag hij ook niet afvallen, zelfs niet bij geopende bevestigingsriemen.
Soms (maar eerder bij helmen voor volwassenen) kun je de afstand van de kopfring tot de onderrand van de helm verschuiven. Zo kun je de helm nog individueler aanpassen.

Haltegurt instellen
Sommige helmen hebben een klem die de voorste en achterste riem bij elkaar houdt, deze wordt eerst aangepast. De twee riemen moeten een driehoek rond de oren vormen, maar ongeveer 1 cm ruimte laten tot het oor.
Bij andere helmen zijn deze riemen vastgenaaid. Dan vervalt deze stap.
Nu wordt nog de breedte van de kinriem aangepast. Sluit de sluiting en verstel de lengte van de riem totdat er nog twee vingers tussen kin en riem passen.
Tot slot wordt het uiteinde van de riem vastgezet – klaar!
Omdat de houders bij de oren en ook de sluiting van de kinriem na verloop van tijd graag loskomen, moet je de juiste pasvorm van de kinderhelm af en toe controleren.
Afbeelding © Fox Racing
Welke helmmaat past kinderen op welke leeftijd?
Direct vooraf – net als bij kleding of fietsen is het iets moeilijker om de kinderhelm alleen op basis van leeftijd te kiezen.
- Kinderen groeien verschillend snel, de lichaamsgrootte (en daarmee de helmmaat) op bepaalde peildata kan aanzienlijk verschillen. Het werkt daarom meestal niet volgens het motto "Op de tiende verjaardag past helmmaat XY" te kopen.
- Mensen, ongeacht of ze groot of klein zijn, kunnen in hun proporties heel verschillend zijn. Dat geldt niet alleen voor het lichaam, ieder van ons heeft immers ook zijn eigen hoofd... en dat kan groter of kleiner, langwerpig of breed, rond of smal zijn, en daarmee een totaal andere helmmaat nodig hebben dan gedacht.
- Tot slot maken groeispurten het moeilijk om de juiste maat op een bepaald moment te voorspellen. Misschien is het jou ook al eens overkomen dat je schoenen voor je kind hebt gekocht en dat ze al een week later te klein waren? Een groeispurt heeft je dan een streep door de rekening gehaald! Bij fietshelmen is dat gelukkig zelden het geval, want ze zijn bijna altijd in maat verstelbaar. Maar met een groeispurt kan de helmmaat bijna "overnight" veranderen!
|
In plaats van op leeftijdsindicaties te vertrouwen, is het daarom altijd veiliger om het kinderhoofd te meten voordat je een fietshelm koopt! |
Toch geven veel helmfabrikanten leeftijdsindicaties of aanbevelingen welke helm op welke leeftijd past en meestal zijn ze een goede richtlijn. Maar ze vervangen niet het nauwkeurig meten van de juiste helmmaat!
|
Leeftijd |
tot 3 jaar |
2 tot 5 jaar |
4 tot 9 jaar |
7 tot 12 jaar |
vanaf 12 jaar |
|
Hoofdomtrek in cm |
44-49 cm |
46-52 cm |
51-58 cm |
55-60 cm |
52-65 cm |
|
Helmmaat |
XS |
S |
S/M |
M |
Volwassenenhelmen |
Bij de overlappingen zie je hoe onnauwkeurig de indeling van de helmmaat naar de leeftijd van het kind is! Meting is altijd beter!
Hoe merk je dat de helmmaat verandert?
Van kleine meisjes en jongens worden snel grote meisjes en jongens, en dan groeit het hoofd natuurlijk mee.
Op een gegeven moment zou de helm niet meer goed op het hoofd passen, maar zover moet je het eigenlijk niet laten komen!
Hier zijn enkele aanwijzingen dat de helm niet meer goed past:
- Kleinere kinderen kunnen misschien nog niet concreet benoemen dat de helm drukt! Ze willen hem dan gewoon niet opzetten.
- Let op drukplekken aan de zijkant van het hoofd of op het voorhoofd.
- De kinriem is moeilijk te sluiten of snijdt in.
- Het kind zweet meer en meer onder de helm, omdat de ventilatie van de helm niet meer goed werkt.
Als je merkt dat de helm niet meer goed past, kun je de helmwijdte en de pasvorm van de bevestigingsriemen aanpassen. Als een van beide (of beide) aan het uiteinde is gekomen, is het tijd voor de volgende helmmaat!
Waarom is de juiste maat bij een kinderhelm zo belangrijk?
Natuurlijk kun je zomaar een helm op het kinderhoofd zetten. Maar daarmee doe je je kind geen plezier.
Als de helmmaat voor je kind te groot is, zit de helm niet goed op het hoofd. Hij schuift en schuift ook graag voor de ogen, waardoor het zicht beperkt is en het gevaarlijk wordt. Als de kinderhelm bij een val van het hoofd schuift, kan hij het hoofd niet beschermen, de gevolgen kunnen dan fataal zijn.
Als de kinderhelm te klein is, drukt en schuurt hij. Je kind zal zich dan (terecht) weigeren de helm überhaupt te dragen.
Conclusie: Als de helmmaat niet klopt, kan de helm een kinderhoofd niet efficiënt beschermen, zelfs als hij aan de vereiste normen voldoet of veiligheidstechnologie zoals MIPS bevat.

Als een kinderhelm goed past, is fietsen meteen veel leuker! Afbeelding © Amber Faust op Unsplash
Speelt – afgezien van de helmmaat – ook de vorm van de kinderhelm een rol?
Er zijn kinderhelmen in alle mogelijke varianten, zelfs fullface-helmen zijn al in kleine maten verkrijgbaar. Ze zijn er met vizier of zonder, in alle kleuren, met patroon of eerder neutraal ontworpen. In principe maakt het niet uit of kinderen een eerder neutrale allround helm dragen, een mini-MTB-helm willen of een skate-helm verkiezen. Als je je kind zelf laat kiezen, is de kans groter dat het de helm zonder protest draagt, dat is het belangrijkste criterium!
Skatehelmen op de fiets?
Als een helm in skaterstijl voldoet aan de vereiste norm voor kinderhelmen DIN EN 1080, kan hij op de fiets worden gedragen. Deze helmen kunnen echter vaak niet in de breedte worden versteld omdat ze niet over het nodige “interieur” beschikken. Dan moet je de helmmaat bijzonder nauwkeurig opmeten, zodat de helm past!
De grote uitzondering: de fullface-helm
Een fullface helm is mega cool, geen wonder dus dat veel kinderen er graag een willen hebben.
Fullface helmen zijn echter relatief zwaar en daarom voor kleinere kinderen eerder een belasting dan een goede bescherming. Fullfacehelmen kunnen meestal ook niet worden versteld en aangepast aan de juiste maat. Een fullface helm bedekt een deel van het gezicht, want alleen zo kan bij mountainbike-ongevallen niets ergers gebeuren. Het probleem hierbij: de helm beperkt het gezichtsveld en beïnvloedt vaak ook het gehoor. Van alles wat er aan de zijkant gebeurt, krijgt de mini-biker niets meer mee. In het terrein wegen misschien de voordelen zwaarder, maar op weg naar de kleuterschool is dat echter gevaarlijk!

Speciale helmen zoals fullface-helmen zijn bijzonder cool, maar voor dagelijks gebruik op de kinderfiets eerder ongeschikt! Afbeelding © 100%
Welke helmmaat heeft je kind nodig in de winter (met muts)?
Veel kinderen fietsen ook in de winter naar school of gaan met de loopfiets naar de kleuterschool, dan moet natuurlijk ook bij kou een helm worden gedragen. Om ervoor te zorgen dat de oren niet koud worden, is het noodzakelijk dat er een muts onder de helm past.
Zo werkt een kinderfietshelm in de winter met muts:
Een dunne muts kan meestal zonder problemen onder een helm worden gedragen, mits de helmmaat dat toelaat. Speciale helmmutsen in kleine maten zijn hier bijzonder aan te bevelen, want ze zijn dun, maar toch winddicht. Vaak zijn ze zelfs waterafstotend en daarom bijzonder geschikt voor het koude seizoen. Als de temperaturen niet te koud zijn, volstaat mogelijk ook een hoofdband of een multifunctionele sjaal. Je moet er echter op letten dat de hoofdband niet in het gezicht van je kind kan glijden en daarmee het zicht belemmert.
Overigens is de muts vaak de reden dat een grotere helm wordt gekocht. Veel ouders merken in de herfst dat geen muts onder de kinderhelm past en ga dan op zoek naar een nieuwe. We raden aan om de kleinere helm nog in de winter te bewaren, want in het voorjaar en zonder muts past hij mogelijk weer.
Nog een tip: Veel kinderen rijden ook in de zomer graag met een pet onder de helm. Vooral baseballpetten zijn echter vaak van behoorlijk stijf materiaal, wat tot gevolg heeft dat de fietshelm niet meer goed zit. Hij verbergt, zweeft te hoog boven het hoofd, de riemen passen niet meer ... en daardoor kan de helm niet meer goed beschermen. Dus beter de pet af en dan de helm op, zo werkt de hoofdbescherming optimaal!
Nu vind je de juiste fietshelm voor je kind…
… en het is goed beveiligd op de kinderfiets onderweg. Vooral jongere kinderen maken echter toch de ene of andere val, hier nog een oudertip: Fietshandschoenen voor kinderen voorkomen vaak ernstigere verwondingen! Kinderen dragen hun helm trouwens meestal met minder drama, als de ouders met goed voorbeeld voorop gaan en nooit zonder helm op de fiets stappen. Hier ga je naar de volwassenenhelmen …
De helm past nog, heeft je kind toch een nieuwe nodig? Hier alle informatie over de houdbaarheid van fietshelmen!
Titelbeeld © Rascal