Wat is carbon-montagepasta en waarom heb je het nodig?

Heb je echt carbon-montagepasta nodig? Het antwoord is eigenlijk heel eenvoudig: Het monteren van carbononderdelen op de fiets is altijd een heet hangijzer! Want carbon is - in tegenstelling tot ijzer - licht, maar ook enigszins kwetsbaar. Carbon-montagepasta (kortweg: "carbonpasta") helpt je om fietsonderdelen van carbon veilig met elkaar te verbinden, zonder de dure componenten te beschadigen.

Je hoeft je geen zorgen te maken, een fietsframe of onderdelen van carbon zijn tegenwoordig robuust en kunnen grote krachten weerstaan. Maar alleen als de inwerkende krachten uit de "juiste richting" komen.

Waarvoor heb je carbon-montagepasta nodig?

Voor normaal gebruik zijn carbononderdelen natuurlijk geschikt. Wat fietsonderdelen van carbonvezels echter helemaal niet verdragen, zijn plaatselijk inwerkende schokken of te strak aangedraaide schroeven en klemmen. Je kunt fietsonderdelen van carbon niet zomaar in elkaar schroeven, het voorgeschreven draaikoppel, dus de kracht waarmee je schroeven of klemmen vastdraait, mag niet overschreden worden. Om toch voor een stevige verbinding te zorgen, is er carbonpasta.

Als een zadelpen van carbon of een carbonstuur zonder carbon-montagepasta en draaikoppelsleutel in de wurggreep worden genomen, kunnen gloednieuwe fietsonderdelen direct zo beschadigd raken dat ze alleen nog in de prullenbak belanden. Nog erger is het echter als stuur of zadel onzichtbaar beschadigd zijn, en het dan tijdens gebruik blijkt dat ze niet meer zo stabiel waren als je dacht - het kraakt, en je bouwt al een ongeluk.

Hier kom je te weten waarom carbonpasta je helpt om fietsonderdelen veilig te monteren, wat carbon-montagepasta eigenlijk is en hoe je het correct gebruikt.

Contactpunt 1: Carbon-montagepasta fixeert een carbonstuur veilig in de stuurpen. Of het stuur of de stuurpen of beide van carbonvezels zijn gemaakt, maakt niet uit. Afbeelding © Giant

Hoe kunnen carbononderdelen bij montage zonder montagepasta beschadigd raken?

Stel je voor dat je schroeven op een carbon-stuurpen vastdraait. Als je een schroef, die in een carbononderdeel zit, te strak aandraait, wordt niet de schroef, die maar een paar cent kost, beschadigd. In plaats daarvan scheurt de bevestigingsring en is de stuurpen dan afval. Als je een klem om een carbononderdeel (bijvoorbeeld de zadelklem of de bevestigingen van rem- en schakelhendels) te strak aandraait, kan het carbon scheuren, de diagnose is dan hetzelfde: afval.

Hoe werkt carbon-montagepasta?

Carbonpasta behoort tot de montage-smeermiddelen. Betekent dat dan dat er carbon in het montagevet zit? Het is als de zaak met de tandpasta en de aardbeientaart - hier is de pasta voor carbon, niet van carbon. In carbonpasta zitten kleine deeltjes die de wrijving tussen het stuur en de stuurpen, tussen de zadelpen en het frame of tussen het stuur en de klemmen van schakelhendels en remhendels verbeteren. Zo wordt de belasting van de klemvlakken verminderd, de klemmen kunnen met minder koppel worden vastgedraaid en blijven toch stevig zitten.

> De deeltjes kunnen uit verschillend materiaal bestaan: Afhankelijk van de fabrikant worden glas, natuurlijke stoffen zoals puimsteen of ook vezels toegevoegd.

> De basispasta bestaat uit vet. Afhankelijk van de fabrikant kan dit biologisch afbreekbaar vet uit hernieuwbare grondstoffen of synthetisch smeermiddel zijn.

Contactpunt 2: Schakelhendels en remhendels (of in dit geval de combinatie van beide) moeten aan het carbonstuur worden bevestigd. Ook hier komt carbon-montagepasta tussen. Afbeelding © Giant

• De kleine deeltjes in de pasta verbeteren de wrijving en daarmee de grip tussen de fietsonderdelen.
• De onderdelen blijven dan zitten, zelfs als de klemmen met minder koppel worden vastgedraaid.
• Zo verschuiven de fietsonderdelen niet, vooral bij de zadelpen is dat buitengewoon handig.
• Tegelijkertijd voorkomen ze echter dat de onderdelen zich "vastvreten", zo vastklemmen dat ze moeilijk los te maken en te vervangen zijn.
• Een ander pluspunt: Carbon-montagepasta kan het vervelende kraken, dat af en toe tussen fietsonderdelen ontstaat, verminderen of zelfs voorkomen.

Sommige fietsers zijn bang voor het gebruik van carbon-montagepasta, want als er deeltjes in de pasta zitten, schuren ze dan niet en beschadigen ze daarmee de oppervlakken van de dure carbononderdelen? Hier geven experts en ook de ontwikkelaars geruststelling. Natuurlijk kunnen de deeltjes aan het oppervlak van de onderdelen schuren. Dat gebeurt echter alleen als de fietsonderdelen bewegen en wrijving ontstaat - precies dat voorkomt carbon-montagepasta.

Contactpunt 3: Het frame en de zadelpen kunnen met behulp van carbon-montagepasta veilig worden vastgeschroefd. Afbeelding © Orbea

Waar moet je op letten bij de aankoop van carbonpasta?

• Carbonpasta is een fietsverzorgingsproduct zoals elk ander. Zoals altijd loont het op de lange termijn om op goede kwaliteit te letten en producten van gerenommeerde fabrikanten te gebruiken.
• Resten van de montagepasta kunnen bij de volgende fietswasbeurt of door een regenbui worden weggespoeld en in de bodem of het grondwater terechtkomen. Daarom moet je, net als bij alle reinigingsmiddelen, milieuvriendelijke en biologisch afbreekbare producten kiezen en ervoor zorgen dat resten in de vuilnis of in de goot belanden en absoluut niet op het grasveld.
• Er zijn fabrikanten die veel waarde hechten aan bijzonder milieuvriendelijke ingrediënten. Peatys bijvoorbeeld produceert een carbon-montagepasta uit hernieuwbare vetten, natuurlijke puimsteen levert de fijne deeltjes.
• Vaak vind je carbon-montagepasta onder de Engelse benamingen Carbon Assembly Paste, Fiber Grip of Anti-Slip Paste. In het Nederlands zijn de benamingen carbonpasta of carbon-montagepasta het meest gebruikelijk.
• Er zijn handleidingen die je uitleggen hoe je montagepasta voor carbononderdelen zelf kunt mixen. Maar zijn ze aan te raden? ...moeilijk! Het kan zijn dat het mengsel goed werkt. Maar als dat niet het geval is, zijn dure carboncomponenten naar de knoppen!

> Hier ga je naar carbon-montagepasta in de online shop

De beste carbon-montagepasta helpt niets als je de schroeven dan toch te strak aandraait. Daarom geldt: Altijd met een draaimomentsleutel werken! Afbeelding © Topeak

Hoe gebruik je carbonpasta correct?

1. Afhankelijk van welke carbonpasta je koopt, zijn er verschillende methoden om het op de fiets te krijgen. Sommige producten komen direct met een klein penseel. Andere kun je in een vetspuit stoppen, wat vooral de moeite waard is voor veel-sleutelaars. Carbon-montagepasta gewoon met de vinger smeren is ook niet verboden.
2. Breng een dunne laag carbon-montagevet aan op de vast te klemmen plek.
3. Minder is meer – dat spaart niet alleen je portemonnee, maar ook het milieu.
4. Nu kun je je fietsonderdeel plaatsen en de schroeven aandraaien.
5. Heel belangrijk! Vooral bij de montage van carboncomponenten moet je altijd een draaimomentsleutel gebruiken! Deze voorkomt dat je de schroeven te strak aandraait en daarmee schade aanricht.
6. Op de fietsonderdelen staat meestal de toegestane kracht in Nm (Newtonmeter) aangegeven.
7. Na de montage kun je zichtbare resten van de pasta eenvoudig voorzichtig afvegen.

Op deze stuurpen kun je goed de toegestane koppels van 6 Nm en 1 Nm herkennen (ook al is dit model niet van carbon gemaakt, er gelden maximumwaarden). Afbeelding © Reverse

Hoort carbonpasta alleen tussen carbon en carbon of ook tussen carbon en aluminium?

Beide! Met carbonpasta kun je de grip tussen twee carbononderdelen, maar ook tussen carbon en andere materialen verbeteren.

Er zijn fietsmontage-experts die carbonpasta aanbevelen om fietsonderdelen slipvrij te verbinden, zelfs als ze niet van carbon zijn, bijvoorbeeld een aluminium zadelpen in een aluminium frame. Dat is in orde. In geen geval mag echter een beweegbare verbinding in aanraking komen met carbon-montagepasta, want door de bewegingen werken de deeltjes als schuurpapier!

Is carbonpasta geen montagepasta?

Zijn carbonpasta en montagepasta gewoon hetzelfde? Nee, heel eenvoudig, in montagepasta ontbreken de deeltjes. Hierdoor is het verschil duidelijk. Montagepasta smeert. Carbon-montagepasta klemt.

Meer informatie over de juiste montage van je cockpit vind je in de artikelen "Fiets-stuur en stuurpen correct ombouwen en instellen" en "Fiets-stuur instellen".

Als je meer wilt weten over fietssmering, kun je verder lezen in ons artikel "Fiets vetten uitgelegd".