Fiets-vetten uitgelegd!

 

Het belangrijkste is dat de fiets goed gesmeerd is, ongeacht waarmee? Nee, zo werkt het helaas niet, met het verkeerde vet op de fiets sta je behoorlijk in de problemen. Wat kan fietsenvet, welke smeermiddelen zijn er en wanneer heb je ze nodig? Hier in de Bike Blog kom je erachter!

Wat is fietsenvet?

Fietsenvet, montagepasta, smeermiddelen, vet ... er zijn zeer verschillende pasta's, mengsels en middeltjes voor fietsen. Over het algemeen vormt het vet een film die het inbouwen van nieuwe fietscomponenten vergemakkelijkt, wrijving vermindert of simpelweg fietsonderdelen beschermt en onderhoudt. Er zijn verschillende vetten voor verschillende toepassingen rond de fiets, hier nemen we ze een voor een onder de loep. In dit artikel gaat het over alle mogelijke fietsenvetten, maar NIET over aandrijfsmering (dus “kettingvet" of kettingwas!), want dat is een onderwerp apart. Precieze informatie over de productie en samenstelling laten we hier weg, want elke fabrikant heeft hier zijn bedrijfsgeheimen, je hoeft alleen het volgende te weten:

• Fietsenvet is stroperig tot vast, dat is het duidelijke verschil met de olieachtige fietssmering.
• Het wordt geleverd in een tube of potje.
• Je kunt het opkwasten, een vetspuit gebruiken of het met de vingertop aanbrengen.
• Vanwege de stroperige consistentie blijft het langer op zijn plaats en wordt het niet weggespoeld bij de fietswash of bij tochten in de regen.
• Het voorkomt dat water in schroefverbindingen binnendringt en roest ontstaat.
• Afhankelijk van het type kan fietsenvet het losmaken van schroefverbindingen vergemakkelijken of de schroef “vastlijmen”, een glijfilm vormen of geluiden voorkomen.
• Er zijn enkele fabrikanten, zoals Peaty’s en Muc-Off , die bijzondere aandacht besteden aan milieuvriendelijke ingrediënten . Hun producten zijn onschadelijk voor het grondwater en biologisch afbreekbaar.
• Hoogwaardige vetten voor fietsen zijn bovendien bestand tegen hoge en zeer lage temperaturen, ze zijn drukbestendig en niet oplosbaar in water.
• Voordat je vet op de fiets aanbrengt, moet je de betreffende plek reinigen en goed drogen.
• Als je van het vet af wilt, heb je een ontvetter nodig.

Let op, valkuil 1: Fietsenvet voor montage mag niet worden gebruikt bij verbindingen waarvoor de fabrikant bij de montage schroefborging aanbeveelt of al heeft aangebracht. Let op, valkuil 2: Sommige fabrikanten raden voor bepaalde schroefverbindingen het gebruik van een montagevet sterk aan, anderen raden het uitdrukkelijk niet aan. Hieraan moet je je altijd houden, anders kan de garantie vervallen.

Montagepasta of montagevet

Algemeen fietsenvet kan van alles een beetje, het smeert, helpt bij de montage en voorkomt vastgelopen schroefverbindingen. Montagevet is vaak ook een goede bescherming tegen roest en vocht. Daarom wordt aanbevolen om schroeven die aan de buitenkant van de fiets zitten en in contact kunnen komen met water (dus praktisch: allemaal) in te smeren met montagevet voordat ze worden ingeschroefd. Vaak vind je dit vet onder de Engelse naam "Grease".

Montage-fiets-vet van Peaty's

Zo gebruik je fiets-montagevet:

• Breng het montagevet aan op de gereinigde oppervlakken.
• Nu kun je de fietsonderdelen verbinden.
• Resten kunnen met een zachte doek worden afgeveegd.

Waar heb je dit fiets-vet voor nodig?

Montagevet kan op alle schroefverbindingen worden aangebracht (let op de aanbeveling van de fabrikant!). Werkt op de assen, bij het installeren van nieuwe pedalen, de onderdelen van de schakelsysteem, bij de trapas, ook bij schoenplaatjes. Het is niet bedoeld voor de ketting/aandrijfsmering!

Waarom heb je dit fiets-vet nodig? Het voorkomt de reactie van verschillende metalen en daarmee de vorming van roest. Het beschermt oppervlakken, schroeven roesten niet vast, vreten zich ook niet vast en tegelijkertijd kan het piepgeluiden verminderen.

Koperpasta of Anti-Seize

Als je een schroef lang genoeg op zijn plaats laat, kan het gebeuren dat je hem op een gegeven moment niet meer kunt losdraaien. Dan heeft hij zich "vastgevreten". Nog iets vervelender is "contactcorrosie", hier reageren gevoelige metalen, roest ontstaat en de delen kleven letterlijk vast. In een dergelijk geval krijg je de fietsonderdelen vaak alleen nog met brute kracht uit elkaar (waarbij veel fietsmonteurs zweren bij een bad in cola...). Om dit te voorkomen, kun je bij de montage een speciaal fiets-montagevet op de schroef aanbrengen. Hier vormen koperdeeltjes een barrière tussen de metalen en voorkomen zo vastzittende schroeven. In Nederland heet dit vet koperpasta; "tegen vastvreten" heet in het Engels "anti-seize", daarom is naast "Copper-Paste" ook deze benaming vaak te vinden. Dit montagevet brengt ook nog wat bling-bling in de fietsenwerkplaats, zoals je op onze titelafbeelding ziet!

Koperpasta van Muc-off

Zo gebruik je Anti-Seize-vet:

• Breng het vet aan op het gereinigde oppervlak of de schroef
• Bevestig de fietsonderdelen
• Overtollig vet kun je met een doek afvegen

Waar heb je dit fietsvet nodig?

Op alle verbindingen die je ook weer wilt losmaken. Dit fietsvet werkt ook als je een metalen zadelpen in een metalen frame wilt monteren.

Waarom heb je dit fietsvet nodig? Het voorkomt dat schroeven vastlopen of vastplakken en niet meer losgemaakt kunnen worden. Tegelijkertijd worden piepgeluiden geminimaliseerd.

Fietsvet dat plakt: Schroefbevestiging

Als je met je MTB over hobbelige paden rijdt, wordt de fiets aan enorme trillingen blootgesteld. Ook andere fietsen worden goed door elkaar geschud. Geen probleem – zolang de schroefverbindingen stevig blijven. Door de trillingen kunnen schroeven echter losraken, en dan heb je een probleem! Er zijn van verschillende fabrikanten fietsvetten (in dit geval eerder “plakmiddelen”) die ervoor zorgen, dat de schroefverbindingen niet ongewenst loskomen. Je vindt dit soort montagevet ook onder de Engelse benaming “Threadlocker”. Er zijn verschillende sterktes – hoe sterker de formule, hoe beter de verbinding houdt. De schroeven zijn echter ook moeilijker weer los te maken, vooral als er een “hoogvaste mengsel” is aangebracht.

Schroefbevestiging van Liqui-Moly

Zo gebruik je schroefbevestiging:

• Het product wordt op de schroefdraad van de schroef aangebracht.
• Je kunt het vet eenvoudig met de vingertop aanbrengen.
• De schroef kan zoals gebruikelijk worden ingeschroefd.
• Resten kunnen met een zachte doek worden afgeveegd.
• Het hardt dan in de komende uren uit en beveiligt de schroefverbinding.

Waar heb je dit fietsvet nodig?

Met schroefbevestiging kun je alle schroeven beveiligen die je op je fiets vindt, van de zadelklem tot de bagagedrager-staaf, ook geschikt voor cleats-schroeven.

Waarom heb je dit fietsvet nodig? Schroefbevestiging voorkomt dat schroefverbindingen onderweg door trillingen losraken. Het dicht ook de schroefverbinding af. Het wordt aanbevolen om alleen schroeven hiermee te beveiligen die het echt nodig hebben. Waar het niet echt nodig is, maakt dit plakkende fietsvet je leven alleen maar onnodig moeilijk.

Lager-Vet en Kogellager-Vet

Verschillende fietscomponenten functioneren met behulp van lagers – kogellagers of conuslagers. Zoals alle bewegende delen aan de fiets zijn deze lagers aan slijtage onderhevig. Dat betekent omgekeerd dat ze door reiniging en onderhoud aanzienlijk langer meegaan. Het onderhoud van industriële lagers en kogellagers is echter meer een taak voor gevorderde fietsmonteurs. We vermelden het bijbehorende vet hier daarom alleen kort en ter volledigheid. Let op, sommige fietsproducenten willen het onderhoud van bepaalde lagers expliciet zelf uitvoeren, als je ze demonteert, vervalt de garantie!

Lager-vet voor de fiets van Peaty's

Zo gebruik je dit fiets-vet:

Om een lager te smeren, moet je het meestal eerst uitbouwen en demonteren. Dat is hogere monteurskunst en daarom niet in een korte handleiding te bespreken!

Waar heb je dit fiets-vet nodig?

Kogellagervet wordt overal gebruikt waar lagers gesmeerd moeten worden. Lagers zijn te vinden in de balhoofdset (stuurinrichting), bij de trapas, de pedalen of in de naaf van het wiel.

Waarom heb je dit fiets-vet nodig? In principe zorgt kogellagervet op de fiets ervoor dat de lagers soepel functioneren, schoon en droog blijven en het houdt tegelijkertijd de slijtage onder controle.

Carbon-montagepasta

Fietsonderdelen van carbon mogen alleen met een zeer beperkt koppel vastgeklemd worden, onder te veel druk zouden ze breken. In carbonpasta zijn deeltjes aanwezig, die de wrijving verhogen en daarmee de grip verbeteren bij weinig kracht.

In de fietsblog is er een uitgebreid artikel over carbonpasta, als je meer wilt weten, moet je daar zeker eens langsgaan!

Carbon Gripper van Muc-off

Zo gebruik je carbon-montagevet:

• Breng het vet aan op de oppervlakken die vastgeschroefd moeten worden
• Schroef de klemmen vast met inachtneming van de aangegeven Nm (gebruik een momentsleutel!)
• Resten kun je dan met een zachte doek afvegen

Waar heb je dit fiets-vet nodig?

Overal waar carbononderdelen gemonteerd moeten worden, is dit vet verplicht. Het wordt gebruikt bij carbon op carbon, maar kan ook bij de combinatie carbon/alu of carbon/andere materialen worden ingezet.

Waarom heb je dit fiets-vet nodig? Het verbetert de grip tussen fietsonderdelen van carbon, zodat ze met minder kracht kunnen worden vastgeschroefd.

Montagepasta tegen kraakgeluiden

Krakken, kraken of piepen - hoe je het ook noemt... het is irritant! Een fiets zou geen geluiden moeten maken, want als hij zich akoestisch laat horen, geeft dat altijd een ongemakkelijk gevoel dat er iets niet klopt.

Als je fiets geluiden maakt, moet je altijd eerst controleren of er geen redenen zijn die verholpen moeten worden! Pas daarna kun je proberen de geluiden door smeren te stoppen.

 

Creak Freak Fiets Montagevet van RSP

Zo gebruik je fietsenvet dat geluiden moet voorkomen:

• Laat eerst controleren of het geluid te wijten is aan een reparatiebehoevende schade!
• Zo niet, breng dan het anti-piepvet aan op de betreffende onderdelen.
• Zet de betreffende onderdelen weer in elkaar.

Waar heb je dit fietsenvet nodig?

Dit montage smeermiddel komt tussen piepende of krakende fietsonderdelen.

Waarom heb je dit fietsenvet nodig? Het kan werken als verbindingen op je fiets geluiden maken die geen reparatie vereisen.

Fietsenvetten – lees verder…

Zoals je ziet, zijn er tal van verschillende fietsensmeringen voor de meest uiteenlopende toepassingen. Langzaam maar zeker zullen we ze in de Bike Blog nader bekijken en hun gebruiksdoelen belichten, deze bijdragen kun je al lezen:

• Wat is carbonpasta en waarvoor heb je het nodig?
• Fiets goed onderhouden – Tips voor onderhouds- & smeermiddelen

Hoofdfoto: Muc-off